Problem nowatorstwa w sztuce
Problem nowatorstwa w sztuce zaznaczył się wyraźnie już w 1863 roku podczas organizacji w Paryżu tak zwanego Salonu. Ta cykliczna wystawa prezentowała dorobek ówczesnego malarstwa 
Jury nie przyjęło ponad 400 obrazów, które nie zgadzały się, zdaniem jego członków, z kanonami sztuki. Organizatorzy zmuszeni zostali do otwarcia Salonu Odrzuconych, na którym przedstawiono płótna nie zakwalifikowane przez jury. Publiczność po raz pierwszy mogła poznać obrazy, które zrywały ze skostniałymi zasadami realizmu i akademizmu. Jednym z odkryć tej wystawy był Edouard Manet (1832–1883) i jego ,,Śniadanie na trawie”. Obraz interesująco rozwiązywał techniczne problemy światła, barw i cieni, a jednocześnie w warstwie tematycznej był bogaty w głębokie treści psychologiczne. Równie niepokojący był obraz zatytułowany ,,Olimpia”, na którym artysta ukazał całkowicie rozebraną prostytutkę. Dzieło to wywołało ogromny skandal obyczajowy i artystyczny. Z jednej strony zarzucano propagandę pornografii, a z drugiej – braki w warstwie malarskiej, jak osądzili krytycy. Twórczość Edouarda Maneta w latach sześćdziesiątych XIX wieku to okres formowania się zasad impresjonizmu. Jego obrazy wzbudzały liczne dyskusje wśród młodych artystów, których poruszyła nowa idea i estetyka. Często początkujących malarzy łączyła przyjaźń, pracowali w tych samych pracowniach, razem malowali na plenerach i dyskutowali na temat sztuki, technik malarskich czy filozofii. Takie związki w ogromny sposób pomogły w zorganizowaniu w 1874 roku w paryskim atelier artysty fotografika Nadara pierwszej dużej wystawy impresjonistów.Na wystawie zgromadzono 165 obrazów 30 autorów. Redaktor, który opracowywał katalog, przy osiemdziesiątym szóstym obrazie, znudzony dotychczasowymi tytułami typu ,,Widok z…” zaproponował, aby kolejne płótno nazwać inaczej. Autor, Claude Monet, zgodził się na tytuł ,,Impresja – wschód słońca”. Po obejrzeniu wystawy jeden z krytyków, chcąc wyszydzić prezentowane obrazy, nazwał je od tytułu tego dzieła malarstwem impresjonistycznym. W taki niezamierzony sposób tytuł jednego z wystawianych płócien wszedł do historii sztuki, ponieważ dał nazwę całemu kierunkowi. Wystawa impresjonistów była ważna także z tego względu, że sygnalizowała publiczności istnienie nowego, odrębnego nurtu malarstwa, który nie mógł być już traktowany jako wybryk trzech czy pięciu malarzy. To grupowe wystąpienie zmuszało krytycznego widza do refleksji, że chyba są to narodziny czegoś nowego.
Claude Monet był jednym z najwierniejszych przedstawicieli impresjonizmu. Uważany jest za prekursora malarstwa abstrakcyjnego ze względu na umiejętność syntezy malarskiej. Auguste Renoir (1841–1919) w trakcie licznych podróży i nowych doświadczeń nadaje wyraźniejszy modelunek formom, a w warstwie kolorytu, po okresie stosowania barw chłodnych, wraca do pełnej palety barw z dominującą czerwienią. Paul Cézanne (1839–1906) dochodzi do kubizmu. Paul Gauguin (1848–1903) zafascynowany sztuką prymitywną i egzotyczną przyrodą stworzył podstawy dla takich prądów, jak secesja czy nabizm. Vincent van Gogh (1853–1890), który w swoich obrazach nie unikał efektów symbolicznych, stał się prekursorem fowizmu i ekspresjonizmu.”
